مهدى فرمانيان
69
آشنايى با فرق تشيع ( فارسى )
درس هفتم عقايد شيعهء اثنا عشرى شيعه امامى بر اين باور است كه اصول آموزههاى اعتقادى خود را از امامان معصوم اخذ كرده است . شيخ طوسى اين اصول را اينگونه توضيح داده است : « اگر كسى از تو بپرسد ايمان چيست ، بگو : ايمان عبارت است از باور داشتن خدا و پيامبر و آنچه پيامبر ( ص ) و امامان ( ع ) آوردهاند ؛ و اين باور ، همه ، بايد به استناد دليل باشد ، نه تقليد . اين [ ايمان ] مشتمل بر پنج ركن است و هركه آنها را بداند مؤمن است و هركه نسبت بدانها جاهل باشد كافر . آنها عبارتند از : توحيد ، عدل ، نبوت ، امامت و معاد . . . » . « 1 » از ميان اين اصول پنجگانه ، آنچه شيعه را از ديگران متمايز ساخته است ، باور به امامت است . 1 . توحيد : خداوند « واحد » و « احد » است ؛ يعنى هم « وحدت برون ذاتى » دارد و تعدد بردار نيست ، و هم « وحدت درون ذاتى » دارد ؛ يعنى ذات او بسيط و وحدت محض است و تجزيه بردار نيست . خداوند موجودى « متشخص » يا « يك شخص » است ، اما نه چون ساير اشيا و اشخاص كه « لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْءٌ » . او واجب الوجود است و بنابراين منحصر به فرد است . توحيد او ذاتى ، صفاتى ، افعالى و عبادى است . « 2 » 2 . عدل : عدل در مورد خدا بدان معنا است كه خداوند با هر موجودى ، آنچنان كه شايستهء آن است ، رفتار كند و او را در موضعى كه در خور آن است ، بنشاند ، و چيزى را كه مستحق آن
--> ( 1 ) . طوسى ، رسالة فى الاعتقادات ، در : الرسائل العشر ، ص 103 . ( 2 ) . ر . ك : استاد مطهرى ، مجموعه آثار ، ج 2 ، ص 99 - 140 ؛ على رضا مسجد جامعى ، معارف اماميه ، ج 1 ، ص 105 - 137 ؛ محمد رضا مظفر ، عقايد الامامية ، تحقيق : محمد جواد طريحى ، ص 251 - 256 .